Leczenie rozszczepów

Rozszczepy wargi górnej, wyrostka zębodołowego i podniebienia są najczęstszą wadą rozwojową występującą w obrębie twarzy i jamy ustnej. Występują z częstotliwością 1/1000 urodzeń, wada ta przeważa u chłopców w stosunku 2:1. Etiologia powstawania tych wad wrodzonych nie jest dokładnie poznana, wpływ mają czynniki genetyczne oraz środowiskowe.

Wady te mają różne postacie:

• jednostronny rozszczep częściowy wargi
• jednostronny całkowity rozszczep wargi
• obustronny całkowity rozszczep wargi
• jednostronny całkowity rozszczep wargi i podniebienia
• obustronny częściowy rozszczep podniebienia
• całkowity rozszczep wargi i podniebienia
• lewo lub prawostronne rozszczep wargi, wyrostka zębodołowego i podniebienia
• obustronny całkowity  rozszczep wargi, wyrostka zębodołowego i podniebienia

Poza upośledzeniem wyglądu twarzy dziecka z rozszczepem  uwidaczniają się zaburzenia czynności takich jak:

• mimika
• położenia języka
• oddychanie
• ssanie
• połykanie

Brak ciągłości tkanek w obrębie wargi i szczęki uniemożliwia prawidłowe ssanie piersi matki, utrudnia połykanie i jest przyczyną zachłystywania się pokarmem. Oddychanie przez wspólną jamę ustno-nosową upośledza nawilgocenie, ogrzanie oraz oczyszczenie wdychanego powietrza.

Deficyt  tych funkcji jest przyczyną częstych nieżytów górnych dróg oddechowych.

Do braku ciągłości tkanek dołączają się zaburzenia związane z kształtem i liczbą zębów. Najczęściej występuje brak zawiązka siekacza górnego bocznego. Wśród wad zgryzu występują:

• przodozgryzy rzekome 
• zgryzy krzyżowe boczne 
• zgryzy otwarte w okolicy rozszczepu
• zwężenia szczęk 
• inne zaburzenia zgryzowe

W przypadku ujawnienia się rozszczepu u dziecka konieczne jest objęcie go profesjonalnym leczeniem już od urodzenia. Leczenie rozszczepów jest leczeniem interdyscyplinarnym, wieloetapowym, trwającym od okresu niemowlęcego do wieku dorosłego.

W leczeniu rozszczepów biorą udział lekarze takich specjalności jak:

• chirurg
• ortodonta
• pediatra
• logopeda
• foniatra
• chirurg plastyczny
• protetyk
• psycholog
• inni specjaliści

Kluczowymi momentami w leczeniu dziecka z rozszczepem są zabiegi chirurgiczne:

• w szóstym miesiącu -  plastyka wargi
  • zabieg ten polega na zespoleniu rozszczepionych części mięśnia okrężnego ust. .
  • uzyskuje się w ten sposób poprawę funkcji oddychania oraz wyglądu estetycznego dziecka.
• w drugim roku życia - rekonstrukcja podniebienia
  • zapewnia prawidłową czynność połykania, oddychania i mowy.
• wiek młodzieńczy, wczesno dorosły -  zabiegi chirurgiczne takie jak:
  • zamknięcie otworów resztkowych podniebienia
  • przeszczepy kości w miejsce szczeliny rozszczepowej wyrostka zębodołowego szczęki, celem zastosowania implantów
  • zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej w obrębie czerwieni wargowej i skrzydełek nosa

Specjalista Ortodonta wkracza do leczenia na wszystkich etapach rozwoju pacjenta. Jego zaangażowanie konieczne jest szczególnie w okresie przedoperacyjnym, międzyoperacyjnym oraz pooperacyjnym. Celem wczesnego oraz międzyoperacyjnego leczenia jest prawidłowe ustawienie kości przysiecznej oraz uszczelnienie jamy nosowej, co zapewnia możliwość karmienia niemowlęcia bez ryzyka przedostawania się treści pokarmowej do jamy nosowej. W tym celu stosowane są rożne typy aparatów ortodontycznych. Pomocne są również masaże warg, blizn pooperacyjnych oraz fizykoterapia

Leczenie pooperacyjne ma na celu terapię wad zgryzu, zapewnienie prawidłowego rozwoju szczęk i twarzy, a tym samym poprawienie wyglądu twarzy pacjenta. Likwidacja wszelkich nieprawidłowości stojących na drodze wzrostu i rozwoju młodego organizmu, umożliwia przywrócenie i zachowanie podstawowych funkcji związanych z narządem żucia takich jak:

• mowa
• połykanie
• żucie
• oddychanie

W zależności od wieku i etapu rozwoju osobniczego pacjenta oraz współistniejącej wady zgryzu używane są głównie aparaty stałe, czasami także  aparaty ruchome.

Poniżej przedstawiono wybrane przypadki pacjentów z rozszczepami wargi i podniebienia leczonych w Klinice OrthoSmile