Aparaty Hyrax

Aparat Hyrax jest rodzajem stałego aparatu grubołukowego, służącego do ekspansji - poszerzania szczęki górnej lub dolnej.

Elementy z których składa się Hyrax to:

• śruba
• pierścienie
• konstrukcja metalowa - przytwierdza się ją do kilku zębów, cementując specjalnym cementem ortodontycznym.

DZIAŁANIE APARATU

Aparat, dzięki wmontowanej śrubie oddziałuje, w zależności od wieku pacjenta, na dwa sposoby:

• osoby dorosłe - na zęby wraz z korzeniami wychylając je na zewnątrz
• dzieci i młodzież - na szew kostny (umiejscowiony w linii pośrodkowej pomiędzy dwoma połówkami kości szczęki), rozluźniając to połączenie i jednocześnie zwiększając szerokość szczęki górnej.

Aparat Hyrax, dzięki poszerzającemu działaniu na szczękę, dokonuje ekspansji dna jamy nosowej, co w znacznym stopniu wpływa na poprawę czynności oddychania.

Zwiększenie cieśni gardłowej, a co za tym idzie polepszenie wentylacji, może wpływać na ograniczenie, bądź likwidację uporczywych dotąd infekcji górnych dróg oddechowych u leczonych pacjentów.

MONTAŻ APARATU

Na wykonanie i założenie aparatu zazwyczaj potrzebne są trzy wizyty:

• I wizyta - zakładanie separacji między zęby, na które zostaną umieszczone pierścienie
• II wizyta - przymierzanie pierścieni, wykonanie wycisku ortodontycznego, ponowne założenie separacji
• III wizyta - cementowanie w jamie ustnej gotowego aparatu Hyrax

SAMOPOCZUCIE PACJENTA W TRAKCIE NOSZENIA APARATU

Tuż po założeniu aparat wydaje się dość masywny i niewygodny, ponieważ zmniejsza ilość miejsca w jamie ustnej.
W trakcie poszerzania się szczęki pacjent może odczuwać ucisk czy ból w okolicy podoczodołowej lub u nasady nosa. W tym okresie mogą pojawiać się również szpary pomiędzy zębami (tremy). Są one tymczasowe i są niwelowane po zakończeniu aktywnej części terapii aparatem Hyrax.

Aparat grubołukowy (Hyrax) może przez pewien czas powodować trudności w przełykaniu i mowie, ponieważ w okresie adaptacyjnym ogranicza przestrzeń dla języka i utrudnia jego ruchy w jamie ustnej. Większość pacjentów przyzwyczaja się do obecności aparatu w okresie około jednego tygodnia.

ZALECENIA DLA PACJENTA UŻYTKUJĄCEGO APARAT HYRAX

• Celem aktywacji aparatu należy wprowadzić specjalny klucz (wydawany pacjentowi w gabinecie ortodontycznym) do otworu, znajdującego się w środku śruby, a następnie przekręcić śrubę ku tyłowi w stronę gardła, aż do odczuwalnego oporu. Widoczne na śrubie strzałki wskazują kierunek, w jakim należy dokonać obrotu
• Po wykonaniu odpowiedniej ilości obrotów (zleconej przez lekarza prowadzącego) należy zgłosić się na wizytę kontrolną.
• Podczas wizyty kontrolnej lekarz prowadzący decyduje czy należy przerwać fazę rozkręcania czy kontynuować rozkręcanie a jeśli tak, to ile razy.
• Należy unikać spożywania kleistych słodyczy oraz twardych pokarmów ponieważ mogą spowodować odcementowanie lub złamanie aparatu.
• Wystające elementy pierścieni mogą powodować otarcia tkanek miękkich i ból policzków. Aby zniwelować niepożądane efekty, należy aplikować wosk na powierzchnie pierścieni, które wywołują dyskomfort.

HIGIENA

Dużą rolę odgrywa utrzymanie aparatu w czystości. W tym celu zaleca się używanie specjalnych szczoteczek, które oczyszczają przestrzeń między aparatem, a podniebieniem. W usuwaniu resztek pokarmowych niezmiernie pomocne są wodne irygatory. Dodatkowo należy szczotkować aparat i pierścienie oraz nitkować przestrzenie międzyzębowe.

W przypadku pojawienia się któregoś z poniżej przytoczonych przykładów awarii, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem prowadzącym:

• odcementowanie się lub złamanie aparatu
• odczuwanie nadmiernego dyskomfortu lub bólu
• nieumiejętność aktywowania aparatu

PRZYKŁADY PACJENTÓW LECZONYCH APARATEM HYRAX